İçeriğe geç
22 Kasım 2026 Pazar
Son Dakika
Pankreas Kanserinde Umut Veren Gelişme: Yeni İlaç Dikkat ÇektiCANİK’TEN ABD PAZARINDA TÜRK İMZASI: SAMSUN’DAN DÜNYAYA UZANAN BAŞARI HİKÂYESİEkrem İmamoğlu’nun Diploma İptal Kararı KesinleştiOyuncu Lance Broadway 43 Yaşında Merdiven Boşluğunda Ölü Bulundu170 Ülkede Akıllı Televizyon Alarmı: Türkiye’de 32 Bin Cihaz RiskteMersin’de Uyuşturucu Operasyonu: 24 Şüpheli TutuklandıGalatasaray’dan Stat Değişikliği Sonrası Taraftarlara Üç MüjdeDoktor Pelin Pınar’ın Ölmeden Önceki Son Görüntüleri Ortaya ÇıktıGaziantep’te Uyuşturucu Operasyonu: 52 Şüpheli TutuklandıNadir toprak elementleri neden stratejik? Galyum, germanyum ve kritik mineral rekabetiPankreas Kanserinde Umut Veren Gelişme: Yeni İlaç Dikkat ÇektiCANİK’TEN ABD PAZARINDA TÜRK İMZASI: SAMSUN’DAN DÜNYAYA UZANAN BAŞARI HİKÂYESİEkrem İmamoğlu’nun Diploma İptal Kararı KesinleştiOyuncu Lance Broadway 43 Yaşında Merdiven Boşluğunda Ölü Bulundu170 Ülkede Akıllı Televizyon Alarmı: Türkiye’de 32 Bin Cihaz RiskteMersin’de Uyuşturucu Operasyonu: 24 Şüpheli TutuklandıGalatasaray’dan Stat Değişikliği Sonrası Taraftarlara Üç MüjdeDoktor Pelin Pınar’ın Ölmeden Önceki Son Görüntüleri Ortaya ÇıktıGaziantep’te Uyuşturucu Operasyonu: 52 Şüpheli TutuklandıNadir toprak elementleri neden stratejik? Galyum, germanyum ve kritik mineral rekabeti

Saat dilimleri nasıl belirlendi? Greenwich'ten UTC'ye dünya saatinin hikâyesi

Dünyada saatin neden ülkeden ülkeye değiştiğini ve sıfır meridyenin neden Londra'daki Greenwich'ten geçtiğini merak ediyorsanız cevabı 19. yüzyılın demiryollarında ve 1884'teki bir konferansta yatıyor.

Haber Merkezi
Giriş: · Güncelleme:
Kaynak: Yazar World0 yorum6 dk okuma
Paylaş
Saat dilimleri nasıl belirlendi? Greenwich'ten UTC'ye dünya saatinin hikâyesi
Saat dilimleri nasıl belirlendi? Greenwich'ten UTC'ye dünya saatinin hikâyesi Fotoğraf: Yazar World

Sesli Dinle

Bu ses, tarayıcınızın konuşma sentezi ile üretilir; insan sesi değildir. Sesin niteliği cihazınıza göre değişir.

Dünyada saatin neden ülkeden ülkeye değiştiğini ve sıfır meridyenin neden Londra'daki Greenwich'ten geçtiğini merak ediyorsanız cevabı 19. yüzyılın demiryollarında ve 1884'teki bir konferansta yatıyor.

Saat dilimleri, Dünya'nın kendi ekseni etrafında 24 saatte bir tur atmasına dayanır: 360 derece 24 saate bölündüğünde her saat 15 derecelik bir boylam dilimine karşılık gelir. Başlangıç noktası olarak 1884'te Washington'da toplanan Uluslararası Meridyen Konferansı'nda İngiltere'deki Greenwich Kraliyet Gözlemevi'nden geçen meridyen seçildi. Bugün dünya saati, atom saatleriyle tutulan Eşgüdümlü Evrensel Zaman'a (UTC) göre ayarlanır; ülkeler ise kendi saatlerini UTC'ye göre ileri ya da geri olacak şekilde belirler.

Saat dilimlerinden önce saat nasıl ayarlanıyordu?

19. yüzyıla kadar şehirlerin çoğu 'yerel güneş saati' kullanıyordu: Güneş'in gökyüzünde en yüksek noktaya ulaştığı an öğlen kabul edilirdi. Bu yüzden birbirine birkaç yüz kilometre uzaklıktaki iki şehrin saatleri arasında dakikalarca fark olabiliyordu. At arabasıyla yapılan yolculuklarda bu sorun fark edilmiyordu, ancak demiryollarının yayılmasıyla tarifeler karmaşık hale geldi. Birleşik Krallık'ta demiryolu şirketleri 1840'larda Greenwich saatini ortak 'demiryolu saati' olarak kullanmaya başladı. ABD ve Kanada'daki demiryolları da 1883'te standart saat dilimlerine geçti.

Neden Greenwich seçildi?

1884 Ekim'inde ABD'nin daveti üzerine Washington'da toplanan Uluslararası Meridyen Konferansı'nda, Greenwich'ten geçen meridyen 22'ye karşı 1 oyla dünyanın başlangıç meridyeni olarak kabul edildi. Fransa ve Brezilya çekimser kaldı. Greenwich'in seçilmesinin en önemli nedeni pratikti: O dönemde dünyadaki gemilerin büyük çoğunluğu Greenwich'i esas alan deniz haritalarını kullanıyordu ve ABD kendi saat dilimi sistemini zaten Greenwich'e göre kurmuştu. Konferans ayrıca gün başlangıcının Greenwich gece yarısı olarak sayıldığı bir 'evrensel gün' önerdi. Ancak ülkelerin kendi yerel saatlerini nasıl ayarlayacağı her devletin kararına bırakıldı.

GMT ile UTC aynı şey mi?

GMT (Greenwich Ortalama Saati)UTC (Eşgüdümlü Evrensel Zaman)
DayanağıGüneş'in Greenwich meridyeninden geçişine göre hesaplanan astronomik zamanAtom saatleriyle ölçülen uluslararası atomik zaman
KullanımTarihsel standart; Birleşik Krallık'ın kış saati adı olarak da kullanılırBilimde, havacılıkta, internette ve uluslararası saat ayarında resmi referans
FarkGündelik hayatta UTC ile aynı kabul edilirDünya'nın dönüşüyle uyum için zaman zaman artık saniye eklenmiştir

Pratikte iki ifade arasındaki fark bir saniyenin altındadır, bu yüzden günlük kullanımda birbirinin yerine kullanılır. Ancak resmi referans UTC'dir. Dünya'nın dönüşündeki düzensizlikler nedeniyle UTC'ye 1972'den bu yana zaman zaman artık saniye eklenmiştir; uluslararası ölçüm kuruluşları 2022'de artık saniye uygulamasının 2035'e kadar sona erdirilmesine karar vermiştir.

Saat dilimleri neden düz çizgiler halinde değil?

Teoride her dilim 15 derecelik eşit bir şerit olmalıdır; ancak saat dilimini her ülke kendisi belirlediği için sınırlar ülke ve eyalet sınırlarını izler. Çin, doğudan batıya yaklaşık beş saat dilimine yayılmasına rağmen ülke genelinde tek saat uygular. Hindistan UTC+5:30, Nepal UTC+5:45 gibi tam saat olmayan farklar kullanır. Pasifik'teki bazı ada ülkeleri ise ticari ilişkiler nedeniyle Uluslararası Tarih Değiştirme Çizgisi'nin hangi tarafında kalacaklarını değiştirmiştir. Bu yüzden haritadaki saat dilimleri zikzaklı ve parçalı görünür.

Uluslararası Tarih Değiştirme Çizgisi nedir?

Greenwich'in tam karşısındaki 180. meridyen civarında uzanan bu çizgi, takvim gününün değiştiği yerdir. Çizgiyi batıdan doğuya geçen biri takvimde bir gün geri, doğudan batıya geçen biri bir gün ileri gider. Çizgi, kara parçalarını ve ada gruplarını bölmemek için yer yer kırılarak çizilir ve herhangi bir uluslararası antlaşmayla bağlayıcı olarak tanımlanmış değildir.

Türkiye hangi saat dilimini kullanıyor?

Türkiye, Eylül 2016'dan bu yana yıl boyunca UTC+3 saatini kullanır ve yaz-kış saati uygulaması yapmaz. Bu değişiklikten önce kışın UTC+2, yazın UTC+3 uygulanıyordu. Türkiye saati bu nedenle kış aylarında Batı Avrupa'nın üç, Orta Avrupa'nın iki saat ilerisindedir; yaz aylarında bu farklar birer saat azalır.

Sıkça sorulan sorular

Dünyada kaç saat dilimi var?

Teorik olarak 24 saat dilimi vardır, ancak yarım ve çeyrek saatlik farklar kullanan ülkeler nedeniyle kullanımdaki farklı yerel saat sayısı 24'ü aşar.

Greenwich nerede?

Greenwich, Londra'nın güneydoğusunda yer alan bir bölgedir. Başlangıç meridyeni buradaki Kraliyet Gözlemevi'nden geçer.

UTC+3 ne demek?

Yerel saatin Eşgüdümlü Evrensel Zaman'ın üç saat ilerisinde olduğu anlamına gelir. Türkiye yıl boyunca UTC+3 kullanır.

Sıfır meridyen neden Greenwich'ten geçiyor?

1884 Uluslararası Meridyen Konferansı'nda, dönemin deniz haritalarının çoğu Greenwich'i esas aldığı için bu meridyen başlangıç noktası seçildi.

Tarihteki büyük salgınlar: Kara Veba'dan İspanyol gribine insanlığı değiştiren hastalıklarİlgili HaberTarihteki büyük salgınlar: Kara Veba'dan İspanyol gribine insanlığı değiştiren hastalıklar
Paylaş

Düzeltme ve cevap hakkı — bu haberde şeref ve haysiyetinizi ihlal eden ya da gerçeğe aykırı bir husus olduğunu düşünüyorsanız, yayım tarihinden itibaren iki ay içinde başvurabilirsiniz.

Haber Merkezi · Editör

Yazar World, 2026 yılında yayın hayatına başladı. Yazar Medya Anonim Şirketi bünyesinde tarafsız, hızlı ve güvenilir haber yayıncılığı faaliyetlerini sürdürüyor.

İlgili Haberler

Yorumlar (0)

Kalan: 500 karakter

Bu habere henüz onaylanmış bir yorum yok. İlk yorumu siz yazın; yorumlar editör onayından sonra yayımlanır.

Bunlar da İlginizi Çekebilir