İçeriğe geç
22 Kasım 2026 Pazar
Son Dakika
Pankreas Kanserinde Umut Veren Gelişme: Yeni İlaç Dikkat ÇektiCANİK’TEN ABD PAZARINDA TÜRK İMZASI: SAMSUN’DAN DÜNYAYA UZANAN BAŞARI HİKÂYESİEkrem İmamoğlu’nun Diploma İptal Kararı KesinleştiOyuncu Lance Broadway 43 Yaşında Merdiven Boşluğunda Ölü Bulundu170 Ülkede Akıllı Televizyon Alarmı: Türkiye’de 32 Bin Cihaz RiskteMersin’de Uyuşturucu Operasyonu: 24 Şüpheli TutuklandıGalatasaray’dan Stat Değişikliği Sonrası Taraftarlara Üç MüjdeDoktor Pelin Pınar’ın Ölmeden Önceki Son Görüntüleri Ortaya ÇıktıGaziantep’te Uyuşturucu Operasyonu: 52 Şüpheli TutuklandıNadir toprak elementleri neden stratejik? Galyum, germanyum ve kritik mineral rekabetiPankreas Kanserinde Umut Veren Gelişme: Yeni İlaç Dikkat ÇektiCANİK’TEN ABD PAZARINDA TÜRK İMZASI: SAMSUN’DAN DÜNYAYA UZANAN BAŞARI HİKÂYESİEkrem İmamoğlu’nun Diploma İptal Kararı KesinleştiOyuncu Lance Broadway 43 Yaşında Merdiven Boşluğunda Ölü Bulundu170 Ülkede Akıllı Televizyon Alarmı: Türkiye’de 32 Bin Cihaz RiskteMersin’de Uyuşturucu Operasyonu: 24 Şüpheli TutuklandıGalatasaray’dan Stat Değişikliği Sonrası Taraftarlara Üç MüjdeDoktor Pelin Pınar’ın Ölmeden Önceki Son Görüntüleri Ortaya ÇıktıGaziantep’te Uyuşturucu Operasyonu: 52 Şüpheli TutuklandıNadir toprak elementleri neden stratejik? Galyum, germanyum ve kritik mineral rekabeti

Birleşmiş Milletler nasıl işler? Altı ana organ ve karar süreci

1945'te kurulan Birleşmiş Milletler, 193 üye devleti bir araya getiren en geniş uluslararası örgüt. Genel Kurul'dan Güvenlik Konseyi'ne, örgütün ana organlarının ne iş yaptığını ve kararların nasıl alındığını anlattık.

Haber Merkezi
Giriş: · Güncelleme:
Kaynak: Yazar World0 yorum6 dk okuma
Paylaş
Birleşmiş Milletler nasıl işler? Altı ana organ ve karar süreci
Birleşmiş Milletler nasıl işler? Altı ana organ ve karar süreci Fotoğraf: Yazar World

Sesli Dinle

Bu ses, tarayıcınızın konuşma sentezi ile üretilir; insan sesi değildir. Sesin niteliği cihazınıza göre değişir.

1945'te kurulan Birleşmiş Milletler, 193 üye devleti bir araya getiren en geniş uluslararası örgüt. Genel Kurul'dan Güvenlik Konseyi'ne, örgütün ana organlarının ne iş yaptığını ve kararların nasıl alındığını anlattık.

Birleşmiş Milletler (BM), uluslararası barış ve güvenliği korumak, ülkeler arasında dostça ilişkiler geliştirmek ve ekonomik, sosyal ve insani sorunlarda iş birliğini sağlamak için 24 Ekim 1945'te kurulan hükümetler arası örgüttür. 193 üye devleti bulunur, merkezi New York'tadır. Örgüt, kurucu belgesi olan BM Şartı'na göre altı ana organ üzerinden çalışır; kararların bağlayıcılığı ise hangi organın karar aldığına göre değişir.

Birleşmiş Milletler neden ve nasıl kuruldu?

İkinci Dünya Savaşı'nın yıkımı, Birinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan Milletler Cemiyeti'nin savaşları önleyememesi ve büyük güçlerin yeni bir düzen arayışı BM'nin doğuşunu hazırladı. BM Şartı, 26 Haziran 1945'te San Francisco Konferansı'nda imzalandı. Şart, Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesi ve imzacı devletlerin çoğunluğu tarafından onaylanınca 24 Ekim 1945'te yürürlüğe girdi. Bu tarih her yıl Birleşmiş Milletler Günü olarak anılır. Türkiye, örgütün kurucu üyeleri arasındadır.

BM'nin altı ana organı hangileri?

BM Şartı örgütün yapısını altı ana organ üzerine kurar. Her birinin görev alanı farklıdır:

OrganTemel görevi
Genel KurulTüm üyelerin eşit oyla temsil edildiği müzakere organı; bütçeyi onaylar, tavsiye kararları alır
Güvenlik KonseyiUluslararası barış ve güvenliğin korunmasından birincil sorumlu organ; bağlayıcı karar alabilir
Ekonomik ve Sosyal Konsey (ECOSOC)Ekonomik, sosyal ve çevresel konularda koordinasyon ve politika önerileri
Vesayet KonseyiVesayet altındaki toprakların bağımsızlık sürecini izledi; son toprak olan Palau'nun 1994'te bağımsızlığıyla faaliyetlerini askıya aldı
Uluslararası Adalet DivanıDevletler arasındaki hukuki uyuşmazlıkları çözen yargı organı; merkezi Lahey'dedir
SekreterlikÖrgütün günlük işlerini yürüten idari yapı; başında Genel Sekreter bulunur

Genel Kurul'da kararlar nasıl alınır?

Genel Kurul'da her üye devletin bir oyu vardır; nüfus ya da ekonomik büyüklük fark etmez. Barış ve güvenlik, yeni üye kabulü ve bütçe gibi önemli konularda üçte iki çoğunluk, diğer konularda salt çoğunluk aranır. Genel Kurul kararları kural olarak tavsiye niteliğindedir; yani devletleri hukuken bağlamaz ama uluslararası kamuoyunun görüşünü yansıttığı için siyasi ağırlık taşır. Genel Kurul her yıl eylül ayında New York'ta toplanan olağan oturumuyla bilinir.

Güvenlik Konseyi'ni diğer organlardan ayıran ne?

Güvenlik Konseyi, üye devletleri bağlayan karar alabilen tek BM organıdır. 15 üyeden oluşur: ABD, Birleşik Krallık, Çin, Fransa ve Rusya daimi üyedir; geri kalan 10 üye Genel Kurul tarafından iki yıllığına seçilir. Konsey yaptırım uygulayabilir, barışı koruma operasyonu kurabilir ve son çare olarak askeri güç kullanılmasına izin verebilir. Daimi üyelerin veto yetkisi, Konsey'in işleyişini belirleyen en tartışmalı unsurdur.

Genel Sekreter nasıl seçilir?

Genel Sekreter, Güvenlik Konseyi'nin tavsiyesi üzerine Genel Kurul tarafından atanır. Görev süresi beş yıldır ve yenilenebilir. Bu süreçte daimi üyelerin vetosu da geçerli olduğu için adayın beş daimi üyenin hiçbirinin itirazıyla karşılaşmaması gerekir. Genel Sekreter örgütün baş idari görevlisidir; barışı tehdit eden durumları Güvenlik Konseyi'nin dikkatine sunma yetkisi de vardır.

BM sistemi yalnızca bu organlardan mı oluşur?

Hayır. BM sistemi; Dünya Sağlık Örgütü, UNESCO, Uluslararası Çalışma Örgütü ve Gıda ve Tarım Örgütü gibi uzmanlık kuruluşlarını, UNICEF ve BM Mülteciler Yüksek Komiserliği gibi fon ve programları da kapsar. Uzmanlık kuruluşlarının kendi üyelik yapıları, bütçeleri ve yönetim organları vardır; ECOSOC aracılığıyla BM ile ilişkilendirilirler. Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası da teknik olarak BM sisteminin uzmanlık kuruluşları arasında sayılır, ancak oy yapıları farklıdır.

BM'nin bütçesi nereden gelir?

Örgütün olağan bütçesi üye devletlerin zorunlu aidatlarıyla karşılanır. Her ülkenin payı, ödeme gücünü esas alan ve Genel Kurul'un belirlediği bir ölçeğe göre hesaplanır. Barışı koruma operasyonlarının ayrı bir bütçesi vardır. Pek çok fon ve program ise büyük ölçüde gönüllü bağışlarla çalışır.

Sıkça sorulan sorular

BM'nin kaç üyesi var?

Birleşmiş Milletler'in 193 üye devleti bulunur. Vatikan ve Filistin ise üye olmayan gözlemci devlet statüsündedir.

BM kararları bağlayıcı mıdır?

Güvenlik Konseyi'nin BM Şartı'nın VII. Bölümü kapsamında aldığı kararlar bağlayıcıdır. Genel Kurul kararları ise kural olarak tavsiye niteliğindedir.

BM'nin resmi dilleri hangileri?

Arapça, Çince, İngilizce, Fransızca, Rusça ve İspanyolca olmak üzere altı resmi dil vardır.

BM'nin merkezi nerede?

Genel merkez New York'tadır. Cenevre, Viyana ve Nairobi'de de büyük BM ofisleri bulunur.

Tarihteki büyük salgınlar: Kara Veba'dan İspanyol gribine insanlığı değiştiren hastalıklarİlgili HaberTarihteki büyük salgınlar: Kara Veba'dan İspanyol gribine insanlığı değiştiren hastalıklar
Paylaş

Düzeltme ve cevap hakkı — bu haberde şeref ve haysiyetinizi ihlal eden ya da gerçeğe aykırı bir husus olduğunu düşünüyorsanız, yayım tarihinden itibaren iki ay içinde başvurabilirsiniz.

Haber Merkezi · Editör

Yazar World, 2026 yılında yayın hayatına başladı. Yazar Medya Anonim Şirketi bünyesinde tarafsız, hızlı ve güvenilir haber yayıncılığı faaliyetlerini sürdürüyor.

İlgili Haberler

Yorumlar (0)

Kalan: 500 karakter

Bu habere henüz onaylanmış bir yorum yok. İlk yorumu siz yazın; yorumlar editör onayından sonra yayımlanır.

Bunlar da İlginizi Çekebilir