TCMB’den Döviz Dönüşüm Desteğinde Yeni Dönem: Firmalara Katma Değer Kriteri Geliyor

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini Türk lirasına çevirmesini teşvik eden döviz dönüşüm desteği uygulamasında yeni düzenlemeye gitti. Yapılan değişiklikle birlikte destek mekanizması, firmaların oluşturduğu katma değer oranına göre yeniden şekillendirilecek.

Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeye göre yeni uygulama 1 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek. Düzenlemeyle firmaların döviz dönüşüm desteğinden yararlanma şartlarında önemli değişiklikler yapılacak.

Destek Miktarı Firmanın Katma Değerine Göre Belirlenecek

TCMB tarafından hazırlanan “Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ” üzerinde yapılan değişiklikle, destek sisteminde yeni bir hesaplama yöntemi uygulanacak.

Buna göre firmalar, ürettikleri katma değer oranında döviz dönüşüm desteği alabilecek. Katma değer hesaplamasında şirketlerin kârlılık oranları ve iş gücü maliyetleri dikkate alınacak.

Yeni modelle birlikte ekonomik katkısı yüksek firmaların desteklerden daha etkin şekilde yararlanması hedefleniyor.

Aracı İhracatçılara Yeni Yetki

Düzenlemeyle aracı ihracatçılar için de yeni bir uygulama getirildi. Buna göre aracı ihracatçılar, kendilerine tanımlanan katma değer limitlerini doldurmaları halinde yüksek katma değer sağlayan tedarikçileri adına da döviz dönüşüm işlemi gerçekleştirebilecek.

Bu kapsamda sağlanan destek ödemeleri ise doğrudan ilgili tedarikçinin hesabına aktarılacak.

Döviz Almama Taahhüdü Kaldırıldı

Yeni düzenlemenin dikkat çeken maddelerinden biri de firmalara yönelik döviz almama taahhüdünün kaldırılması oldu.

Bunun yerine firmaların döviz pozisyonları üzerinden yeni bir kriter uygulanacak. Destekten yararlanmak isteyen şirketlerin, başvuru öncesinde Merkez Bankası tarafından belirlenecek döviz pozisyonu sınırlarını aşmaması gerekecek.

TCMB, bu değişiklikle birlikte uygulamanın daha etkin ve kontrollü şekilde yürütülmesini amaçlıyor.

Destek Oranı Değişmedi

Döviz dönüşüm desteğinde temel oran yüzde 2 olarak korunurken, bazı geçici uygulamalarda süre uzatımına gidildi.

Buna göre ihracat bedeli satış yükümlülüğünde yüzde 35 oranı ve yüzde 3 seviyesindeki destek ödemesine ilişkin geçici düzenlemelerin süresi 31 Ocak 2027 tarihine kadar devam edecek.

Daha önce söz konusu uygulamaların 31 Temmuz’da sona ermesi planlanıyordu.

Yeni Detaylar Uygulama Talimatıyla Açıklanacak

Merkez Bankası, düzenlemenin uygulanmasına ilişkin teknik detayların yayımlanacak yeni Uygulama Talimatı ile netleşeceğini açıkladı.

Yeni sistemle birlikte firmaların döviz kaynaklarını Türk lirasına dönüştürme sürecinin daha hedefli hale getirilmesi ve üretimde yüksek katma değer oluşturan işletmelerin desteklenmesi amaçlanıyor.